{"id":1455,"date":"2018-11-28T08:16:00","date_gmt":"2018-11-28T08:16:00","guid":{"rendered":"https:\/\/utw-piotrkow.pl\/wputw\/?p=1455"},"modified":"2023-01-26T08:19:03","modified_gmt":"2023-01-26T08:19:03","slug":"kobiety-niepodleglosci","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/utw-piotrkow.pl\/wputw\/2018\/11\/28\/kobiety-niepodleglosci\/","title":{"rendered":"\u201eKobiety niepodleg\u0142o\u015bci\u201d"},"content":{"rendered":"\n

28.11.2018 roku<\/strong> cz\u0142onkowie UTW wys\u0142uchali wyk\u0142ad dr Rafa\u0142a Jaworskiego<\/strong> z UJK pt. „Kobiety niepodleg\u0142o\u015bci”<\/strong>.<\/p>\n\n\n\n

Przed I wojn\u0105 \u015bwiatow\u0105 kobiety nie mia\u0142y \u017cadnych praw. Najpierw rz\u0105dzili nimi ojcowie, p\u00f3\u017aniej m\u0119\u017cowie, a na staro\u015b\u0107 synowie. Nie mia\u0142y te\u017c swoich szk\u00f3\u0142, bo uwa\u017cano, \u017ce wykszta\u0142cenie kobietom jest zb\u0119dne. W po\u0142owie XIX wieku w Anglii sufra\u017cystki wywalczy\u0142y sobie czynne i bierne prawo wyborcze. W Polsce ruch sufra\u017cystek nie rozwin\u0105\u0142 si\u0119, ale kobiety bra\u0142y znacz\u0105cy udzia\u0142 w powstaniach i ruchach niepodleg\u0142o\u015bciowych. Organizatorki tajnej o\u015bwiaty, dyplomatki, terrorystki i \u017co\u0142nierki w m\u0119skich przebraniach, bohaterki, kt\u00f3re podczas zabor\u00f3w toczy\u0142y podw\u00f3jn\u0105 walk\u0119 \u2013 o niepodleg\u0142o\u015b\u0107 i emancypacj\u0119. Dopiero PPS doceni\u0142 ruch kobiet. Do Organizacji Bojowej PPS nale\u017ca\u0142o a\u017c 478 kobiet. Bra\u0142y udzia\u0142 w zamachach i tzw. eksach (akcjach ekspropriacyjnych czyli zaborowi pa\u0144stwowego mienia na poczet dzia\u0142alno\u015bci partyjnej), szmuglowa\u0142y bro\u0144 i bibu\u0142\u0119.  Zamachu na warszawskiego genera\u0142a gubernatora Ska\u0142ona (1906) dokona\u0142y praktycznie same kobiety: Wanda Krahelska, Zofia Owczark\u00f3wna i Albertyna Helbert\u00f3wna. Wanda Krahelska p\u00f3\u017aniej wsp\u00f3\u0142pracowa\u0142a z Januszem Korczakiem. Niema\u0142y udzia\u0142 w tym ruchu mia\u0142a te\u017c Wanda Moraczewska – \u017cona p\u00f3\u017aniejszego premiera polskiego rz\u0105du J\u0119drzeja Moraczewskiego. Maria Dul\u0119bianka by\u0142a pierwsz\u0105, kt\u00f3ra kandydowa\u0142a do parlamentu, \u017ceby uzyska\u0107 prawa dla kobiet. Irenie Kosmo\u0142owskiej uda\u0142o si\u0119 przeforsowa\u0107 przez sejm ustaw\u0119 o szkolnictwie dla wiejskich dziewcz\u0105t i kobiet a p\u00f3\u017aniej te szko\u0142y organizowa\u0142a. Wa\u017cn\u0105 te\u017c rol\u0119 w dzia\u0142alno\u015bci PPS i Organizacji Bojowej odegra\u0142a Aleksandra Szczerbi\u0144ska p\u00f3\u017aniejsza \u017cona J\u00f3zefa Pi\u0142sudskiego.<\/p>\n\n\n\n

Chocia\u017c ze wzgl\u0119du na realia epoki kobiety nie sta\u0142y na czele wojsk czy ruch\u00f3w politycznych, to ich praca mia\u0142a ogromne znaczenie. Doceni\u0142 to J\u00f3zef Pi\u0142sudski i 28.11.1918 r. nada\u0142 kobietom czynne i bierne prawa wyborcze.<\/p>\n\n\n\n

Tekst \/ Foto: K. Marciniak<\/em><\/p>\n\n\n\n

\n
\"\"<\/a><\/figure>\n\n\n\n
\"\"<\/a><\/figure>\n\n\n\n
\"\"<\/a><\/figure>\n<\/figure>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

28.11.2018 roku cz\u0142onkowie UTW wys\u0142uchali wyk\u0142ad dr Rafa\u0142a Jaworskiego z UJK pt. „Kobiety niepodleg\u0142o\u015bci”. Przed I wojn\u0105 \u015bwiatow\u0105 kobiety nie mia\u0142y \u017cadnych praw. Najpierw rz\u0105dzili nimi ojcowie, p\u00f3\u017aniej m\u0119\u017cowie, a na staro\u015b\u0107 synowie. Nie mia\u0142y te\u017c swoich szk\u00f3\u0142, bo uwa\u017cano, \u017ce wykszta\u0142cenie kobietom jest zb\u0119dne. W po\u0142owie XIX wieku w Anglii sufra\u017cystki wywalczy\u0142y sobie czynne […]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"zakra_page_container_layout":"customizer","zakra_page_sidebar_layout":"customizer","zakra_remove_content_margin":false,"zakra_sidebar":"customizer","zakra_transparent_header":"customizer","zakra_logo":0,"zakra_main_header_style":"default","zakra_menu_item_color":"","zakra_menu_item_hover_color":"","zakra_menu_item_active_color":"","zakra_menu_active_style":"","zakra_page_header":true,"footnotes":"","_links_to":"","_links_to_target":""},"categories":[10],"tags":[],"class_list":["post-1455","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-2018-2019"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/utw-piotrkow.pl\/wputw\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1455","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/utw-piotrkow.pl\/wputw\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/utw-piotrkow.pl\/wputw\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/utw-piotrkow.pl\/wputw\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/utw-piotrkow.pl\/wputw\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=1455"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/utw-piotrkow.pl\/wputw\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1455\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":1459,"href":"https:\/\/utw-piotrkow.pl\/wputw\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1455\/revisions\/1459"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/utw-piotrkow.pl\/wputw\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=1455"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/utw-piotrkow.pl\/wputw\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=1455"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/utw-piotrkow.pl\/wputw\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=1455"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}