{"id":3538,"date":"2025-03-17T17:06:14","date_gmt":"2025-03-17T17:06:14","guid":{"rendered":"https:\/\/utw-piotrkow.pl\/wputw\/?p=3538"},"modified":"2025-03-17T17:06:14","modified_gmt":"2025-03-17T17:06:14","slug":"architektura-romanska-i-gotycka-w-polsce-wyklad-mgr-archeologii-pani-ewy-kurylak","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/utw-piotrkow.pl\/wputw\/2025\/03\/17\/architektura-romanska-i-gotycka-w-polsce-wyklad-mgr-archeologii-pani-ewy-kurylak\/","title":{"rendered":"Architektura roma\u0144ska i gotycka w Polsce – wyk\u0142ad mgr archeologii pani Ewy Kurylak"},"content":{"rendered":"\n

Od 966 r. kiedy Mieszko I przyj\u0105\u0142 chrzest trzeba by\u0142o zacz\u0105\u0107 budowa\u0107 \u015bwi\u0105tynie dla nowego Boga. Ju\u017c w X w. zacz\u0119to budowy. Pierwsze \u015bwi\u0105tynie by\u0142y budowane na planie ko\u0142a. By\u0142y to ma\u0142e \u015bwi\u0105tynie o grubo\u015bci 2-metrowych mur\u00f3w, nad prezbiterium mie\u015bci\u0142a si\u0119 empora tzn. miejsce dla mo\u017cnych. Okres roma\u0144ski to ci\u0119\u017ckie okr\u0105g\u0142e masywne baszty, u g\u00f3ry ma\u0142e okienka zamkni\u0119te pe\u0142nym \u0142ukiem. Dla lepszego \u015bwiat\u0142a okna by\u0142y potr\u00f3jne, ni\u017cej podw\u00f3jne a najni\u017cej pojedyncze. Zamkni\u0119cie mur\u00f3w to apsyda. W XI i XII wieku budowano \u015bwi\u0105tynie w systemie bazylikowym tzn. na \u015brodku wysoka nawa g\u0142\u00f3wna, a po bokach 2 nawy ni\u017csze. Najlepszym przyk\u0142adem architektury roma\u0144skiej w Polsce jest archikolegiata pw. NMP i \u015bw. Aleksego w Tumie z XII w., a w naszym regionie opactwo cysters\u00f3w w Sulejowie i ko\u015bci\u00f3\u0142 \u015bw. Idziego w Inow\u0142odzu. W stylu roma\u0144skim najwa\u017cniejsza by\u0142a architektura. Rze\u017aby, p\u0142askorze\u017aby, malunki by\u0142y na dalszym planie dopiero gotyk je bardzo eksponuje. Ko\u015bcio\u0142y gotyckie s\u0105 strzeliste, budowane z ceg\u0142y uk\u0142adanej systemem krzy\u017cowym lub flamandzkim. \u015awiat\u0142o to B\u00f3g, dlatego \u015bwi\u0105tynie gotyckie maj\u0105 du\u017co wysokich okien z witra\u017cami. \u017beby cienkie wysokie \u015bciany i ogromne okna mog\u0142y si\u0119 utrzyma\u0107 w pionie stosowano system\u00a0 przyp\u00f3r na zewn\u0105trz lub wewn\u0105trz \u015bwi\u0105tyni. Gotycka katedra w Gnie\u017anie jest najstarszym i najpi\u0119kniejszym zabytkiem Polski, a bazylika Mariacka w Gda\u0144sku jest najwi\u0119kszym ko\u015bcio\u0142em w Europie wybudowanym z ceg\u0142y. Du\u017co jest w Polsce \u015bwi\u0105ty\u0144 budowanych w stylu roma\u0144skim i gotyckim. Ale w architekturze gotyckiej s\u0105 te\u017c inne budowle jak np. ratusz we Wroc\u0142awiu,\u00a0 spichlerze nad Wis\u0142\u0105 w Grudzi\u0105dzu czy te\u017c domy w Toruniu.<\/p>\n\n\n\n

Wyk\u0142ad by\u0142 fascynuj\u0105cy i arcyciekawy jak zwykle u pani Ewy .<\/p>\n\n\n\n

Na tym spotkaniu by\u0142y te\u017c podzi\u0119kowania i kwiaty dla Rady S\u0142uchaczy za ich prac\u0119 i zaanga\u017cowanie w dzia\u0142alno\u015b\u0107 UTW.<\/p>\n\n\n\n

Tekst: Krystyna Marciniak
Foto: Adam Niemczyk<\/p>\n\n\n\n

\n
\"\"<\/a><\/svg><\/span><\/a><\/div><\/figure>\n\n\n\n
\"\"<\/a><\/svg><\/span><\/a><\/div><\/figure>\n\n\n\n
\"\"<\/a><\/svg><\/span><\/a><\/div><\/figure>\n\n\n\n
\"\"<\/a><\/svg><\/span><\/a><\/div><\/figure>\n\n\n\n
\"\"<\/a><\/svg><\/span><\/a><\/div><\/figure>\n\n\n\n
\"\"<\/a><\/svg><\/span><\/a><\/div><\/figure>\n\n\n\n
\"\"<\/a><\/svg><\/span><\/a><\/div><\/figure>\n\n\n\n
\"\"<\/a><\/svg><\/span><\/a><\/div><\/figure>\n<\/figure>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Od 966 r. kiedy Mieszko I przyj\u0105\u0142 chrzest trzeba by\u0142o zacz\u0105\u0107 budowa\u0107 \u015bwi\u0105tynie dla nowego Boga. Ju\u017c w X w. zacz\u0119to budowy. Pierwsze \u015bwi\u0105tynie by\u0142y budowane na planie ko\u0142a. By\u0142y to ma\u0142e \u015bwi\u0105tynie o grubo\u015bci 2-metrowych mur\u00f3w, nad prezbiterium mie\u015bci\u0142a si\u0119 empora tzn. miejsce dla mo\u017cnych. Okres roma\u0144ski to ci\u0119\u017ckie okr\u0105g\u0142e masywne baszty, u g\u00f3ry […]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":3547,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"zakra_page_container_layout":"customizer","zakra_page_sidebar_layout":"customizer","zakra_remove_content_margin":false,"zakra_sidebar":"customizer","zakra_transparent_header":"customizer","zakra_logo":0,"zakra_main_header_style":"default","zakra_menu_item_color":"","zakra_menu_item_hover_color":"","zakra_menu_item_active_color":"","zakra_menu_active_style":"","zakra_page_header":true,"footnotes":"","_links_to":"","_links_to_target":""},"categories":[20],"tags":[],"class_list":["post-3538","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-2024-2025"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/utw-piotrkow.pl\/wputw\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3538","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/utw-piotrkow.pl\/wputw\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/utw-piotrkow.pl\/wputw\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/utw-piotrkow.pl\/wputw\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/utw-piotrkow.pl\/wputw\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=3538"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/utw-piotrkow.pl\/wputw\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3538\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":3548,"href":"https:\/\/utw-piotrkow.pl\/wputw\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3538\/revisions\/3548"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/utw-piotrkow.pl\/wputw\/wp-json\/wp\/v2\/media\/3547"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/utw-piotrkow.pl\/wputw\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=3538"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/utw-piotrkow.pl\/wputw\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=3538"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/utw-piotrkow.pl\/wputw\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=3538"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}