{"id":3671,"date":"2025-05-11T18:27:09","date_gmt":"2025-05-11T18:27:09","guid":{"rendered":"https:\/\/utw-piotrkow.pl\/wputw\/?p=3671"},"modified":"2025-05-11T18:27:09","modified_gmt":"2025-05-11T18:27:09","slug":"wielokulturowosc-piotrkowa-wyklad-pisarki-pani-anny-rzedowskiej","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/utw-piotrkow.pl\/wputw\/2025\/05\/11\/wielokulturowosc-piotrkowa-wyklad-pisarki-pani-anny-rzedowskiej\/","title":{"rendered":"Wielokulturowo\u015b\u0107 Piotrkowa &#8211; wyk\u0142ad pisarki pani Anny Rz\u0119dowskiej"},"content":{"rendered":"\n<p>Na pocz\u0105tku pani Anna wy\u015bwietli\u0142a nam film Tomasza Skibickiego pt.&#8221; Piotrk\u00f3w wielokulturowy&#8221;.&nbsp; Film pokaza\u0142 nam r\u00f3\u017cnorodny Piotrk\u00f3w jakim by\u0142 przez wieki.<\/p>\n\n\n\n<p>W 1679 r. kr\u00f3l Stefan Batory wyda\u0142 dekret pozwalaj\u0105cy osiedla\u0107 si\u0119 \u017bydom. Poniewa\u017c w Piotrkowie by\u0142o ich du\u017co Moj\u017cesz Kocyn wybudowa\u0142 w latach 1791-93 tzw. Wielk\u0105 Synagog\u0119, kt\u00f3ra w czasie II wojny \u015bwiatowej zosta\u0142a zniszczona. Od 1861 r. \u017bydzi wchodzili te\u017c w sk\u0142ad Rady Miasta.&nbsp; W okresie mi\u0119dzywojennym 1\/3 mieszka\u0144c\u00f3w to byli \u017bydzi. W&nbsp; pa\u017adzierniku 1939 r. powsta\u0142o pierwsze w Europie getto, w kt\u00f3rym zamkni\u0119to ok. 29 tys. \u017byd\u00f3w z Piotrkowa \u00ec okolicy. 29 pa\u017adziernika 1939 r. 20 tys. \u017byd\u00f3w wywieziono do Treblinki a pozosta\u0142ych zamkni\u0119to w tzw. ma\u0142ym getcie . W listopadzie 1944 r. r\u00f3wnie\u017c pozosta\u0142ych \u017byd\u00f3w wywieziono do oboz\u00f3w zag\u0142ady.<\/p>\n\n\n\n<p>Opr\u00f3cz wyznania moj\u017ceszowego w Piotrkowie \u017cyli te\u017c ewangelicy. W&nbsp; 1793 r. by\u0142o ok.1000 wyznawc\u00f3w ewangelicko- augsburskich.&nbsp; Do&nbsp; wojny by\u0142o ich w Piotrkowie 5000. Ci ludzie,&nbsp; mimo, \u017ce byli innego wyznania to byli narodowo\u015bci polskiej i&nbsp; nawet w wojn\u0119 walczyli po polskiej stronie. Po wojnie zosta\u0142o ich tylko 100 os\u00f3b.<\/p>\n\n\n\n<p>W Piotrkowie osiedlali si\u0119 r\u00f3wnie\u017c Holendrzy i Szkoci, a tak\u017ce Grecy, kt\u00f3rzy uciekali przed represjami Imperium Osma\u0144skiego.&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p>Kiedy&nbsp; Piotrk\u00f3w dosta\u0142 si\u0119 pod panowanie cara rosyjskiego po upadku powstania listopadowego tak\u017ce wyznawcy prawos\u0142awia wystarali si\u0119 o zgod\u0119 na budow\u0119 cerkwi. Wybudowano j\u0105 w latach 1844-1847. Mieli wtedy ok.3000 wiernych. Dzi\u015b ilo\u015b\u0107 wiernych tego dekanatu to ok.400 os\u00f3b.<\/p>\n\n\n\n<p>Nie mo\u017cna \u0142\u0105czy\u0107 grup wyznaniowych z narodowo\u015bci\u0105.&nbsp; To wszystko si\u0119 przeplata\u0142o, wzajemnie \u0142\u0105czyli si\u0119 w rodziny, zawierali przyja\u017anie i \u017cyli razem w zgodzie nie wadz\u0105c jedni drugim. Druga wojna \u015bwiatowa wszystko zmieni\u0142a. A przecie\u017c ka\u017cdy cz\u0142owiek ma prawo wybra\u0107 kraj,&nbsp; miasto,&nbsp; wyznanie,&nbsp; swoje miejsce na ziemi i nikt nie powinien mu tego prawa odbiera\u0107.&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp; .&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p>Wyk\u0142ad bardzo pouczaj\u0105cy.<\/p>\n\n\n\n<p>Tekst: Krystyna Marciniak<br>Foto:\u00a0Adam Niemczyk, Maria Ci\u0119\u017cka<\/p>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-gallery has-nested-images columns-default is-cropped wp-block-gallery-1 is-layout-flex wp-block-gallery-is-layout-flex\">\n<figure class=\"wp-block-image size-large\"><a href=\"https:\/\/utw-piotrkow.pl\/wputw\/wp-content\/uploads\/2025\/05\/ar01.jpg\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"1021\" height=\"768\" data-id=\"3673\" src=\"https:\/\/utw-piotrkow.pl\/wputw\/wp-content\/uploads\/2025\/05\/ar01.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-3673\" srcset=\"https:\/\/utw-piotrkow.pl\/wputw\/wp-content\/uploads\/2025\/05\/ar01.jpg 1021w, https:\/\/utw-piotrkow.pl\/wputw\/wp-content\/uploads\/2025\/05\/ar01-300x226.jpg 300w, https:\/\/utw-piotrkow.pl\/wputw\/wp-content\/uploads\/2025\/05\/ar01-768x578.jpg 768w\" sizes=\"auto, (max-width: 1021px) 100vw, 1021px\" \/><\/a><\/figure>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-large\"><a href=\"https:\/\/utw-piotrkow.pl\/wputw\/wp-content\/uploads\/2025\/05\/ar02.jpg\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"1021\" height=\"768\" data-id=\"3674\" src=\"https:\/\/utw-piotrkow.pl\/wputw\/wp-content\/uploads\/2025\/05\/ar02.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-3674\" srcset=\"https:\/\/utw-piotrkow.pl\/wputw\/wp-content\/uploads\/2025\/05\/ar02.jpg 1021w, https:\/\/utw-piotrkow.pl\/wputw\/wp-content\/uploads\/2025\/05\/ar02-300x226.jpg 300w, https:\/\/utw-piotrkow.pl\/wputw\/wp-content\/uploads\/2025\/05\/ar02-768x578.jpg 768w\" sizes=\"auto, (max-width: 1021px) 100vw, 1021px\" \/><\/a><\/figure>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-large\"><a href=\"https:\/\/utw-piotrkow.pl\/wputw\/wp-content\/uploads\/2025\/05\/ar03.jpg\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"1021\" height=\"768\" data-id=\"3675\" src=\"https:\/\/utw-piotrkow.pl\/wputw\/wp-content\/uploads\/2025\/05\/ar03.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-3675\" srcset=\"https:\/\/utw-piotrkow.pl\/wputw\/wp-content\/uploads\/2025\/05\/ar03.jpg 1021w, https:\/\/utw-piotrkow.pl\/wputw\/wp-content\/uploads\/2025\/05\/ar03-300x226.jpg 300w, https:\/\/utw-piotrkow.pl\/wputw\/wp-content\/uploads\/2025\/05\/ar03-768x578.jpg 768w\" sizes=\"auto, (max-width: 1021px) 100vw, 1021px\" \/><\/a><\/figure>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-large\"><a href=\"https:\/\/utw-piotrkow.pl\/wputw\/wp-content\/uploads\/2025\/05\/ar04.jpg\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"1021\" height=\"768\" data-id=\"3677\" src=\"https:\/\/utw-piotrkow.pl\/wputw\/wp-content\/uploads\/2025\/05\/ar04.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-3677\" srcset=\"https:\/\/utw-piotrkow.pl\/wputw\/wp-content\/uploads\/2025\/05\/ar04.jpg 1021w, https:\/\/utw-piotrkow.pl\/wputw\/wp-content\/uploads\/2025\/05\/ar04-300x226.jpg 300w, https:\/\/utw-piotrkow.pl\/wputw\/wp-content\/uploads\/2025\/05\/ar04-768x578.jpg 768w\" sizes=\"auto, (max-width: 1021px) 100vw, 1021px\" \/><\/a><\/figure>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-large\"><a href=\"https:\/\/utw-piotrkow.pl\/wputw\/wp-content\/uploads\/2025\/05\/ar05.jpg\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"768\" height=\"1024\" data-id=\"3672\" src=\"https:\/\/utw-piotrkow.pl\/wputw\/wp-content\/uploads\/2025\/05\/ar05.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-3672\" srcset=\"https:\/\/utw-piotrkow.pl\/wputw\/wp-content\/uploads\/2025\/05\/ar05.jpg 768w, https:\/\/utw-piotrkow.pl\/wputw\/wp-content\/uploads\/2025\/05\/ar05-225x300.jpg 225w\" sizes=\"auto, (max-width: 768px) 100vw, 768px\" \/><\/a><\/figure>\n<\/figure>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Na pocz\u0105tku pani Anna wy\u015bwietli\u0142a nam film Tomasza Skibickiego pt.&#8221; Piotrk\u00f3w wielokulturowy&#8221;.&nbsp; Film pokaza\u0142 nam r\u00f3\u017cnorodny Piotrk\u00f3w jakim by\u0142 przez wieki. W 1679 r. kr\u00f3l Stefan Batory wyda\u0142 dekret pozwalaj\u0105cy osiedla\u0107 si\u0119 \u017bydom. Poniewa\u017c w Piotrkowie by\u0142o ich du\u017co Moj\u017cesz Kocyn wybudowa\u0142 w latach 1791-93 tzw. Wielk\u0105 Synagog\u0119, kt\u00f3ra w czasie II wojny \u015bwiatowej zosta\u0142a [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":3676,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"zakra_page_container_layout":"customizer","zakra_page_sidebar_layout":"customizer","zakra_remove_content_margin":false,"zakra_sidebar":"customizer","zakra_transparent_header":"customizer","zakra_logo":0,"zakra_main_header_style":"default","zakra_menu_item_color":"","zakra_menu_item_hover_color":"","zakra_menu_item_active_color":"","zakra_menu_active_style":"","zakra_page_header":true,"footnotes":"","_links_to":"","_links_to_target":""},"categories":[20],"tags":[],"class_list":["post-3671","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-2024-2025"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/utw-piotrkow.pl\/wputw\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3671","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/utw-piotrkow.pl\/wputw\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/utw-piotrkow.pl\/wputw\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/utw-piotrkow.pl\/wputw\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/utw-piotrkow.pl\/wputw\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=3671"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/utw-piotrkow.pl\/wputw\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3671\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":3678,"href":"https:\/\/utw-piotrkow.pl\/wputw\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/3671\/revisions\/3678"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/utw-piotrkow.pl\/wputw\/wp-json\/wp\/v2\/media\/3676"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/utw-piotrkow.pl\/wputw\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=3671"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/utw-piotrkow.pl\/wputw\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=3671"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/utw-piotrkow.pl\/wputw\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=3671"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}