„U Chrystusa my na ordynansach” – o życiu, miłości i twórczości Zygmunta Krasińskiego – to tytuł wykładu wygłoszonego w dniu 20.04. 2016 r. przez mgr Hieronima Szczura.
Miał być dyplomatą, a został poetą, jednym z trzech najwybitniejszych polskich wieszczów. Urodził się w bogatej rodzinie potomków polskich magnatów. Nadano mu, zgodnie z tradycją, pięć imion – Napoleon, Stanisław, Adam, Feliks i Zygmunt. Debiutował jako autor przepojonych makabrą opowieści gotyckich. Już wtedy ujawniły się najbardziej charakterystyczne cechy pisarstwa Krasińskiego: jego obsesja cierpienia, zagłady i śmierci. Wewnętrzny konflikt między życiowym konwenansem a etosem romantycznej walki narodowo-wyzwoleńczej, dały obfity plon w postaci twórczości literackiej pełnej frenezji, obrazów piekielnych oraz ostrych dysonansów na tle religijnym i społecznym.
Najbardziej znane dzieła Krasińskiego to dramaty: Nie-Boska Komedia, Irydion, Przedświt, Psalmy przyszłości oraz powieść historyczna Agaj-Han. W późniejszym czasie zastąpił skrajną rozpacz dotychczasowych dzieł przesłaniem etyki chrześcijańskiej uzupełnioną o myśl mesjanistyczną przerodzi się w żarliwe zawołania do ewangelicznej miłości. Mówił o sobie „Jestem wierszokletą z niebiańskimi dźwiękami w sercu”. Pisał pod pseudonimem Spirydion Prawdzicki. Z powodu słabego zdrowia wiele podróżował do Rzymu, Neapolu, Florencji, Genewy, Wenecji. Osobiście znał A. Mickiewicza, J. Słowackiego, C. K. Norwida. Jego serdecznym przyjacielem był Henry Reeve – angielski publicysta – adresat bogatej korespondencji poety.
W biografii Krasińskiego ważną rolę odegrały kobiety. Jego młodzieńczą miłością była Angielka, Henrietta Villan. Miał także romans z Joanną Bobrową, zakończony na interwencję ojca, na polecenie którego poślubił Elżbietę zwaną Elizą Branicką której uczucie i zalety charakteru docenił dopiero na łożu śmierci.. Wielką miłością poety była Delfina Potocka do której pisał liczne listy.
Adresatami jego licznej korespondencji byli też ojciec – Wincenty Krasiński, Konstanty Gaszyński, Adam Sołtan, August Cieszkowski, Juliusz Słowacki. Tomy jego listów zostały wydane w latach 60. i 70. XX wieku. Charakterystyczny dla jego twórczości jest także niepospolity zbiór korespondencji m.in. z ojcem – Wincentym Krasińskim, Konstantym Gaszyńskim, Adamem Sołtanem, Augustem Cieszkowskim, będący źródłem wiadomości na temat poety, obyczajowości, życia literackiego, społeczno-politycznego i towarzyskiego, czasów współczesnych Krasińskiemu.
Tekst: Krystyna Marciniak







