25 listopada 2015 r. członkowie UTW spotkali się w Cerkwi p.w. Wszystkich Świętych na wykładzie Religia Prawosławna – historia piotrkowskiej cerkwi. O dziejach cerkwi opowiadał proboszcz ks. mgr Jan Jakimiuk.
Powstanie parafii prawosławnej w Piotrkowie związane jest z grupą religijną Greków, która przybyła do Piotrkowa z Macedonii w połowie XVIII wieku. Król Stanisław August zezwolił na otwarcie w 1778 roku prawosławnej kaplicy p.w. Wszystkich Świętych w budynku przy obecnym placu Czarneckiego nr 10. Kaplica ta funkcjonowała aż do 1844 roku, kiedy to podjęta została decyzja o budowie cerkwi prawosławnej przy ulicy Słowackiego. Grunt pod kaplicę wykupiono od zakonników klasztoru oo. Pijarów i w 1848 r. cerkiew oddano do użytku.
W latach 1867-1869 przystąpiono do jej rozbudowy według projektu rosyjskiego architekta Iwana Wasiljewicza Sztrema. Obiekt uległ przebudowie – z budowli na planie krzyża greckiego – stał się budowlą na planie krzyża łacińskiego. Od północy, południa i wschodu przesunięto ściany obiektu o siedem metrów, dostawiono przedsionek, nad którym wzniesiono dzwonnicę z czterema freskami w niszach (przedstawiały Świętych Cyryla i Metodego, św. Włodzimierza i św. Aleksandra Newskiego). Nad głównym wejściem znalazła się ikona Chrystusa Zbawiciela, na ścianach wykonano nową polichromię i dziewięć fresków. Na dzwonnicy powieszono dziewięć dzwonów. Nowy ikonostas wykonał Sieriebriakow, ikony do niego napisał – Wasiljew. Ponownie cerkiew konsekrowano dn. 9 grudnia 1870 r. Największą liczbę wiernych parafia osiągnęła w 1914 roku, kiedy to należało do niej około 3000 osób, a obecnie liczy ok. 70 parafian, ale w nabożeństwach uczestniczy wielu uciekinierów po zamieszkach na Ukrainie.
Dnia 7 października 1976 r. cerkiew wpisano do rejestru zabytków, a 22 kwietnia 2007 r. odbył się w cerkwiuroczysty ingres prawosławnego biskupa Paisjusza, który został powołany na wikariusza diecezji łódzko-poznańskiej z tytułem biskupa piotrkowskiego. Cerkiew w Piotrkowie została podniesiona do rangi katedry.
W czerwcu 2015 r. rozpoczęto w pobliżu cerkwi budowę Centrum Kultury Prawosławnej.
Tekst: K. Marciniak
Foto: W. Kłodos
