9.01.2019 roku na UTW gościł dr hab. Janusz Budziński z wykładem pt. „Mocarstwa wobec sprawy polskiej w czasie I wojny światowej”.
Po wybuchu wojny uważano, że będzie ona trwała tygodnie, może miesiące – było inaczej. Polska była pod zaborami i nikt nie był zainteresowany odzyskaniem niepodległości. Zaborcy znaleźli się po przeciwnych stronach barykady: Rosja z Francją i Wielką Brytanią wchodziła w skład Ententy, Niemcy i Austro-Węgry stanowiły trzon państw centralnych. Każde z państw zaborczych zmobilizowało do swojej armii po kilkaset tysięcy żołnierzy polskiego pochodzenia. Przez pierwsze dwa lata wojny mocarstwa milczały w polskiej sprawie. Dekretem z 5 listopada 1916 r. zapowiedziano utworzenie samodzielnego państwa z konstytucją, jednak bardziej zależało wszystkim na pozyskaniu polskiego rekruta – co Piłsudski zamierzał wykorzystać dla osiągnięcia jak największych korzyści. Sytuacja walczących Polaków została nagłośniona.
Dnia 8 stycznia 1918 r. prezydent USA Wilson w orędziu noworocznym określił swój pokojowy program nazwany Czternastoma punktami. W przedostatnim zadeklarował utworzenie niepodległego państwa polskiego z dostępem do morza.
Wykład dostarczył pasjonatom historii mnóstwa ciekawych informacji nt. trudnej, wyboistej i długiej drogi do odzyskania wolności.
Tekst: J. Łukasik