W dniu 3 czerwca 2026 wykład pod intrygującym tytułem „ Obraz pochodzący z wnętrza i art brut” wygłosił dr hab. Marcin Kępiński prof. UŁ.
Pierwszym zagadnieniem, nad którym skupił się wykładowca była próba zdefiniowania czym jest sztuka, kiedy i dlaczego powstała. Wyjaśnił następnie, że to w średniowieczu nastąpił podział na tzw. sztuki wyzwolone (czyli takie wymagające pracy umysłu) i sztuki pospolite, które później określono jako mechaniczne. W Odrodzeniu próbowano powiązać pojęcie sztuki z nauką i za pomocą obliczeń matematycznych zdefiniować co jest prawdziwie piękne.
Wykładowca poruszył również temat funkcji, jaką spełnia sztuka. Później przedstawił obrazy tzw. Wielkiej Trójcy artystów Renesansu, czyli Leonarda da Vinci, Michała Anioła i Rafaela Santi. Potem, jako przeciwieństwo arcydzieł stworzonych przez tych mistrzów, przedstawił przykłady prac twórców określanych prymitywistami lub inaczej przedstawicieli nurtu art brut. Tu wymienił nazwiska artystki ludowej Marii Wnęk, Nikifora czy Ociepki. Ich prace powstawały pod wpływem cierpienia, wewnętrznego głosu nakazującego malować. Można więc uznać, że są autentyczne, instynktowne. Ponieważ nie pobierali oni nigdy żadnych nauk, prace ich charakteryzują się przejaskrawionymi kolorami, deformacją postaci i rzeczy oraz brakiem perspektywy.
Obecnie nie ma dziś żadnego kanonu sztuki, a to właśnie otwiera pole dla różnego rodzaju oszustów i naciągaczy wobec naiwnych odbiorców poprzez nadużywanie pojęcia „ dzieła sztuki” w odniesieniu do rzeczy potocznie uznawanych za zwyczajne lub, co gorsza, odrażające.
Tekst: Maria Niemczyk
Foto: Maria Ciężka, Adam Niemczyk
