17.04.2013r. wysłuchaliśmy wykładu pana dra Janusza Budzyńskiego. Bohaterką prelekcji była Aleksandra Fiodorowna Romanowa – ostatnia caryca Rosji. Ta piękna kobieta urodzona w roku 1872 jako księżniczka Alix Wiktoria von Hessen-Darmstadt odebrała staranne wychowanie w wierze katolickiej. Na jej osobowość, po wczesnej utracie matki, wielki wpływ wywarła babka – królowa brytyjska Wiktoria. Alix odbierano jako osobę oschłą i nieprzystępną. Małżeństwo z Mikołajem Romanowem zmusiło ją do zmiany wyznania na prawosławie. Krótko przed uroczystością zaślubin zmarł ojciec Mikołaja, co dodatkowo zostało uznane przez współczesnych jako zła wróżba dla tego związku. Caryca urodziła cztery córki, a w 1904 roku małżeństwo doczekało się syna Aleksieja – następcy tronu Rosji. Dziecko okazało się chore na hemofilię i stało się wielką troską matki. Choroba syna spowodowała ucieczkę carycy w mistycyzm, w wyniku którego pojawił się na dworze Grigorij Rasputin, który posiadał moc tamowania wzrokiem krwotoków u dziecka. Stała obecność na dworze rosyjskim „czcigodnego starca” budziła sprzeciw arystokracji i była źródłem niechęci do Aleksandry. Nie rozumiano, że nieszczęsna matka chwytała się każdej szansy ratowania życia najmłodszego dziecka. Małżeństwo Aleksandry i Mikołaja było udanym związkiem, kochającym spokojne życie rodzinne. Trwało ono aż do tragicznych dni roku 1918
Przy okazji słuchacze wykładu dowiedzieli się, że Spała stanowiła jedno z ulubionych miejsc letniego pobytu carskiej pary i ich dzieci. Przyjazdy zakończono dopiero w roku 1912. Do dziś w Spale istnieje mnóstwo śladów po Romanowych. Zachował się m.in. pałacyk carski – dziś dom wczasowy „Rogacz”.
